بیشترین مسمومیت منجر به فوت در کشور چیست؟ | ۵ شهر در صدر مسمومیت‌های ناشی از الکل و دارو

به گزارش – به نقل از دفتر نظارت بر محصولات بهداشتی سازمان غذا و دارو هفته پیشگیری از سموم در بسیاری از کشورهای جهان در هفته سوم اسفند (19 تا 26 اسفند) و دقیقاً یک هفته قبل از هفته بهداشت عمومی (به استقبال بهار) برگزار می شود. سابقه برگزاری این رویداد در ایران به بیش از یک دهه پیش می رسد. از سال 1985، هفته اول نوامبر (1 تا 7 آبان) به عنوان هفته “پیشگیری از مسمومیت” نامگذاری شده است. موضوع امسال این هفته «ایمن‌تر کردن زندگی از طریق پیشگیری از مسمومیت آگاهانه» است که هدف آن افزایش آگاهی عمومی و ترویج اقدامات پیشگیرانه در برابر مسمومیت‌ها است.

ستاد مرکزی اطلاع رسانی دارو و سموم به عنوان بخشی از دفتر نظارت و کنترل بر تجویز و مصرف فرآورده های بهداشتی، همه ساله آمار موارد مسمومیت را از منابع مختلف جمع آوری و ارائه می کند. از جمله آمار موارد مسمومیت های ارجاع شده به مراکز درمانی کشور و جمع آوری شده توسط سازمان غذا و داروی کشور و همچنین آمار مرگ و میر ناشی از موارد مسمومیت که توسط سازمان پزشکی قانونی کشور ارائه می شود.

سال 1403

در سال 1403 هجری قمری تعداد کل موارد مسمومیت به 276138 نفر رسید که 38.5% مسمومیت دارویی، 22% مسمومیت با مواد اعتیادآور، 20.7% مسمومیت با مواد شیمیایی، 16.2% مسمومیت با ماهیچه های سمی، 71% مسمومیت حیوانات سمی، 71% مسمومیت با مواد غذایی، با قارچ و گیاهان سمی

شش ماهه اول امسال

در شش ماهه اول سال 1404 مجموع موارد مسمومیت به 128559 نفر رسید که 1/34 درصد مسمومیت دارویی، 9/21 درصد مسمومیت با مواد اعتیادآور، 2/21 درصد مسمومیت با گزش حیوانات سمی، 7/19 درصد مسمومیت با مواد شیمیایی 2/1 درصد، مسمومیت با مواد شیمیایی 1/1 درصد. با قارچ و گیاهان سمی

بیشتر موارد مسمومیت منجر به مرگ می شود

بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور در سال 1403 تعداد 10 هزار و 922 نفر و در پنج ماهه اول سال 1404، 4 هزار و 232 نفر بر اثر انواع مسمومیت جان خود را از دست دادند.

شایع ترین موارد مسمومیت هایی که در سال های اخیر منجر به مرگ شده است، مسمومیت های دارویی بوده است. به این ترتیب در سال 1403 هجری قمری 42.5 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404 هجری قمری 48.4 درصد مرگ و میرها بر اثر مسمومیت دارویی رخ داده است.

بیشترین تعداد موارد مسمومیت دارویی ارجاعی به بیمارستان های ارجاعی مسمومیت کشور در سال 1403، بنزودیازپین ها 4/33 درصد، مسکن های غیر مخدر با 9/16 درصد، داروهای ضدافسردگی 9 درصد، داروهای ضد روان پریشی 6/4 درصد، دیگوکسین و داروهای قلبی 5/3 درصد، آمفتامین ها و آنتی بیوتیک ها 3/3 درصد، آمفتامین ها و آنتی بیوتیک های اعصاب مرکزی 2/3 درصد بوده است. 2.6 درصد است. مسمومیت با داروهای ضد بارداری 1.3 درصد و کرونا کمتر در 0.5 درصد است. 25 درصد موارد مسمومیت ناشی از داروهای دیگر است.

همچنین در سال 1403 ق بیشترین موارد مسمومیت دارویی به ترتیب در تهران، اهواز، مشهد، کرج و لرستان است. گزارش شده است.

مسمومیت های ناشی از مواد مخدر، محرک ها و اعتیاد

بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور در سال 1403 هجری شمسی، 21.3 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404 هجری قمری، 21.4 درصد از مرگ و میرها به دلیل مصرف مواد مخدر و عوارض ناشی از سوءمصرف مواد مخدر و اعتیاد رخ داده است.

از طریق آمارهای دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور مشخص می شود که در سال 1403 هجری شمسی و شش ماهه اول سال 1404 هجری قمری، 22 درصد از بیماران مسموم شده در بیمارستان های کشور در معرض مسمومیت با مواد مخدر، محرک ها و داروهای اعتیاد آور بوده اند. مسمومیت عمده مربوط به داروها و مواد محرک بوده است که در سال 1403 هجری شمسی با اختلاف زیادی به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور مراجعه کرده اند، بطوریکه مسمومیت با داروهای متادون 46.9%، ترامادول 15.8% و تریاک 15.4% و پس از آن مسمومیت با مرفین 5.8% و گلاسه 5.5% و گلاسه 5.5% و گلاسه 5.6% مشاهده شده است. سایر ترکیبات 5 درصد دسته بندی ها پاییز

در سال 1403 م بیشترین موارد مسمومیت با مواد مخدر، محرک و اعتیادآور به ترتیب در شهرهای تهران، مشهد، اهواز، کرمان و بیرجند رخ داده است. گزارش شده است.

مسمومیت ناشی از سموم

مرگ و میر ناشی از مسمومیت در سال 1403 هجری قمری 24 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404 هجری قمری 18.6 درصد به دلیل انواع سموم مانند گلوله برنج، حشره کش ها، جونده کش ها، سیانور، گاز مونوکسید کربن و سایر سموم در رتبه بعدی قرار گرفتند.

در سال 1403 م بیشترین موارد مسمومیت با سم به ترتیب در شهرهای تهران، کرج، مشهد، اهواز و اردبیل است. گزارش شده است.

در سال 1403، قرص برنج به تنهایی عامل 13.6 درصد از کل مرگ و میر ناشی از مسمومیت بود. از سال 2016، تعداد مرگ و میر ناشی از سم فسفید آلومینیوم یا گلوله برنج افزایش یافته است.

تعداد موارد مسمومیت ناشی از قرص برنج ارجاع شده به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1402 هجری شمسی 1.1 درصد، در سال 1403 هجری شمسی یک درصد و در شش ماهه اول سال 1404 هجری شمسی 1.1 درصد از کل موارد مسمومیت مراجعه شده به بیمارستان ها بوده است.

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با قرص برنج به ترتیب در شهرهای تهران، مازندران، گیلان، اردبیل و کرج بوده است. گزارش شده است.

واضح است که حتی یک مورد مسمومیت با دانه برنج نباید مشاهده شود. زیرا توزیع، خرید و فروش این دیسک در کشور ممنوع است و از سال 1384 ممنوعیت واردات دیسک برنج از سوی وزارت جهاد کشاورزی اعلام شد و از سال 1392 دیسک برنج از سوی سازمان مبارزه با قاچاق کالا و ارز به عنوان ماده ممنوعه شناخته شد و خرید، فروش و استفاده از آن مشمول مجازات است.

فسفید آلومینیوم یا قرص برنج یک حشره کش قوی و بسیار کاربردی است که برای از بین بردن حشرات دانه ای استفاده می شود. در ایران استفاده از دیسک برنج در کشاورزی به دلیل کارایی بالای این محصول در از بین بردن آفات، قیمت ارزان، سهولت استفاده، نداشتن بقایای محصول و در دسترس بودن، مورد استقبال زیاد کشاورزان قرار گرفته است. اگر انسان یک دانه برنج بخورد مسموم می شود و اگر زهر از بدنش خارج نشود می میرد. بوی قرص برنج ذخیره شده در کیسه های لوبیا و برنج به دلیل تصعید گاز خطرناک فسفین در محیط باعث مسمومیت و مرگ بعدی می شود.

اگر به طور تصادفی گاز قرص یا پودر برنج را استنشاق کردید، سریعا فرد را به هوای تازه منتقل کنید و سعی کنید بدن او را گرم نگه دارید و مطمئن شوید که به راحتی نفس می کشد، سپس فرد را به مراکز درمانی و اورژانس منتقل کنید. همچنین امدادگر هنگام ورود به محیط از ماسک و دستکش محافظ استفاده کند. اگر گرد و غبار یا پودر موجود در قرص برنج با لباس تماس پیدا کرد، سریعاً آنها را تعویض کنید. لباس های آلوده را نباید در مکان های بدون تهویه یا بسته و اماکن عمومی رها کرد. در صورت بلعیده شدن عمد یا ناخواسته قرص برنج، فرد باید در اسرع وقت به مراکز درمانی و اورژانس منتقل شود.

مسمومیت با مونوکسید کربن در فصل سرما

فصل سرما یکی از فصول رایج مسمومیت با گاز مونوکسید کربن است که به قاتل خاموش معروف است. در سال 1403 هجری قمری 7.8 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404 هجری قمری 6 درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از مسمومیت را به خود اختصاص داده است.

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با گاز مونوکسید کربن به ترتیب در شهرهای مشهد، اردبیل، تهران، تبریز و کرج است. گزارش شده است.

مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در کشور ما به دلیل استفاده از وسایل گرمایشی گازسوز مانند بخاری، آبگرمکن و پکیج بسیار رایج است. با رعایت نکات بسیار ساده در آغاز فصل سرما می توانیم خانواده و عزیزان خود را از این مسمومیت در امان نگه داریم.

مسمومیت با الکل

امروزه مسمومیت های ناشی از مصرف خوراکی مشروبات الکلی مصنوعی و تقلبی بسیار رایج شده است.

بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، در سال 1403 هجری شمسی، 6 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404 هجری قمری، 5 درصد مرگ و میرها بر اثر مسمومیت با الکل اتفاق افتاده است.

از طریق آمارهای دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور مشخص می شود که در سال 1403 هجری شمسی 10 درصد و در شش ماهه اول سال 1404 هجری شمسی، 8.5 درصد از بیماران مسمومیت بستری شده در بیمارستان های سراسر کشور دچار مسمومیت الکلی بوده اند.

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با الکل به ترتیب در شهرهای کرج، تهران، مشهد، مازندران و اهواز است. گزارش شده است.

مسمومیت ناشی از مواد شیمیایی

از آنجایی که تقریباً 90 درصد از مسمومیت های مواد شوینده در منازل رخ می دهد، ایمن سازی خانه ها در برابر عوامل مسمومیت مهم است. استفاده نادرست و ناخواسته از پاک کننده ها و شوینده های شیمیایی می تواند خطرات جبران ناپذیری برای سلامتی ایجاد کند.

بر اساس اطلاعات و آموزش همکاران، مسمومیت با پاک کننده های خانگی در سال 1403 هجری شمسی کاهش یافته است و تقریباً 8.5 درصد از کل موارد مسمومیت با مواد شیمیایی را تشکیل می دهند.

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با مواد شوینده به ترتیب در شهرهای مشهد، تهران، تبریز، یزد و اردبیل است. گزارش شده است.

استفاده از پاک کننده هایی مانند نمک جوهر، شوینده ها، لکه برها، لوله بازکن ها، پاک کننده های ناخن، آفت کش ها، جونده کش ها، رقیق کننده ها، ضد یخ، بنزین و روغن خطرناک است. این مواد در صورت بلعیده شدن و تماس با پوست، چشم یا تنفس بسیار سمی هستند. بنابراین هنگام استفاده از مواد شوینده و پاک کننده های شیمیایی، پنجره ها را باز کنید تا هوا به خوبی در محیط پخش شود. بسیاری از این ترکیبات بخارات سمی تولید می کنند که به غشاهای مخاطی دهان، بینی و ریه ها آسیب می رساند.

مسمومیت توسط حیوانات سمی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع از موارد مسمومیت کشور در سال 1403 هجری شمسی، 16.2 درصد و در شش ماهه اول سال 1404 هجری شمسی، 21.2 درصد موارد مسمومیت ناشی از گزش حیوانات سمی بوده است.

در سال 1403 بیشترین موارد مسمومیت با حیوانات سمی به ترتیب در شهرهای جیرفت، اراک، اهواز، آبادان و بم گزارش شده است. بیشترین آمار مسمومیت با حیوانات سمی مراجعه کننده به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1403 هجری شمسی با اختلاف زیاد، مسمومیت با عقرب گزیدگی به میزان 62.3 درصد و پس از آن مسمومیت توسط سگ گزیدگی به میزان 15.3 درصد، مار به میزان 9.9 درصد، مار به میزان 9.9 درصد بوده است. حیوانات دریایی به میزان 2.7 درصد و سایر حیوانات سمی به میزان 0.7 درصد

مسمومیت توسط گیاهان و قارچ های سمی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع، میزان مسمومیت در کشور در سال 1403 هجری شمسی 0.7 درصد و در شش ماهه اول سال 1404 هجری قمری یک درصد مسمومیت با گیاهان و قارچ های سمی بوده است.

در سال 1403 م بیشترین موارد مسمومیت با قارچ سمی به ترتیب در شهرهای یزد، همدان، اردبیل، کردستان و مازندران بوده است. در همان سال گزارش شد بیشترین موارد مسمومیت با گیاهان سمی به ترتیب در شهرهای اصفهان، تهران، مشهد، یزد و اهواز است. گزارش شده است.

مسمومیت غذایی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع، میزان مسمومیت در کشور در سال 1403 هجری شمسی به 1.9 درصد و در شش ماهه اول سال 1404 هجری قمری به 2.1 درصد رسیده است.

در سال 1403 م بیشترین موارد مسمومیت غذایی به ترتیب در شهرهای مازندران، یزد، کرمان، جیرفت و تبریز بوده است. گزارش شده است.

بررسی موارد مسمومیت از نظر توزیع سنی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور، از نظر توزیع سنی بیماران مسمومیت 90 درصد بزرگسالان و 10 درصد کودکان زیر 12 سال و 60 درصد بیماران مرد و 40 درصد زن هستند.

بیشترین مرگ و میر ناشی از مسمومیت در کشور ما در بین مردان اتفاق می افتد بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، متاسفانه ۷۸ درصد از مرگ‌های ناشی از مسمومیت در مردان و ۲۲ درصد در زنان اتفاق می‌افتد. 44 درصد موارد مسمومیت عمدی و 56 درصد موارد مسمومیت تصادفی است.